Από τη Μικρά Ασία και το Ατσαλένιο, μια ιστορία προσφυγικής μνήμης, ποδοσφαίρου και δημιουργίας.
Ο Π.Ο.ΑΤΣΑΛΕΝΙΟΥ κουβαλά μια ιστορία που ξεκινά πριν ακόμη από την ίδρυσή του. Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στο Ατσαλένιο μετά το 1922 έφεραν μαζί τους τις μνήμες, τις παραδόσεις, την αγάπη για τη γη και το ποδόσφαιρο. Από αυτή την κοινότητα γεννήθηκε το 1951 ο Παναθλητικός Όμιλος Ατσαλένιου.
Στο Ατσαλένιο, τις Κλαζομενές επισήμως, εγκαταστάθηκαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή πρόσφυγες κυρίως από τα Βουρλά και άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας. Πολλοί από αυτούς είχαν ως κύριο επάγγελμα τη γεωργία, ιδιαίτερα την καλλιέργεια της ελιάς και της σουλτανίνας. Μαζί με τις γνώσεις και τις παραδόσεις τους έφεραν και τη μεγάλη τους αγάπη για το ποδόσφαιρο. Η κοινωνία που δημιουργήθηκε στο προσφυγικό προάστιο αποτέλεσε τη βάση πάνω στην οποία γεννήθηκε αργότερα ο Π.Ο.Α.
Ο Παναθλητικός Όμιλος Ατσαλένιου, ο Π.Ο.Α., ιδρύθηκε το 1951 από Μικρασιάτες πρόσφυγες και κατοίκους του Ατσαλένιου. Ιδρυτές του αποτέλεσαν μεταξύ άλλων οι Καϊσαρλής Ευάγγελος (Βαγγελάκης), Γκογκόσης Νικόλαος, Μασέλης Γεώργιος, Δεμενόπουλος Εμμανουήλ, η ξεχωριστή μορφή που ήταν γνωστή ως Βασίλειος «Σαμψών» και πολλοί ακόμη. Ο νέος σύλλογος ένωσε την προσφυγική ταυτότητα της περιοχής με το ποδόσφαιρο και εξελίχθηκε σε σταθερό σημείο αναφοράς για το Ατσαλένιο.
Το ιδιόκτητο γήπεδο αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία του συλλόγου. Εγκαινιάστηκε γύρω στο 1960 και η πρώτη προπόνηση πραγματοποιήθηκε ανήμερα του Αγίου Μηνά. Οι κάτοικοι του Ατσαλένιου συνέβαλαν προσωπικά στις εργασίες δημιουργίας του. Το 1989 τοποθετήθηκε φυσικός χλοοτάπητας, ενώ αργότερα δημιουργήθηκαν σκεπαστή εξέδρα, ηλεκτροφωτισμός, γυμναστήριο, αίθουσα συνεδριάσεων και ιατρείο. Το 2004 το γήπεδο απέκτησε συνθετικό τάπητα και συνεχίζει να αποτελεί την ιστορική έδρα του Π.Ο.Α.
Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή πολλοί πρόσφυγες, κυρίως από τα Βουρλά, εγκαθίστανται στο Ατσαλένιο και δημιουργούν μια νέα δυναμική κοινότητα.
Ιδρύεται ο Παναθλητικός Όμιλος Ατσαλένιου από ανθρώπους της προσφυγικής κοινότητας και κατοίκους της περιοχής.
Οι κάτοικοι του Ατσαλένιου ολοκληρώνουν τη δημιουργία του ιδιόκτητου γηπέδου, που γίνεται η ιστορική έδρα του συλλόγου.
Ο Π.Ο.Α. κάνει ένα από τα σημαντικότερα αγωνιστικά βήματα της ιστορίας του με τη συμμετοχή του στη Β΄ Εθνική.
Ο σύλλογος καθιερώνεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα στις εθνικές κατηγορίες, γράφοντας σημαντικές σελίδες στην ποδοσφαιρική ιστορία της Κρήτης.
Ιδρύεται Ανώνυμη Εταιρεία Λαϊκής Βάσης Π.Α.Ε. Π.Ο. Ατσαλένιου.
Ο Π.Ο.Α. αγωνίζεται στη Γ΄ Εθνική, συνεχίζοντας την παρουσία του στις εθνικές διοργανώσεις.
Μετά τον υποβιβασμό από τη Γ΄ Εθνική, ο σύλλογος συνεχίζει την προσπάθειά του στη Δ΄ Εθνική.
Μετά την παρουσία του στη Γ΄ Εθνική τη σεζόν 2013-2014, ο Π.Ο.Α. υποβιβάζεται στην τοπική κατηγορία.
Ύστερα από δύο χρόνια ο Π.Ο.Α. καταφέρνει να επιστρέψει στη Γ΄ Εθνική, συνεχίζοντας τη μακρά πορεία του στις εθνικές κατηγορίες.
Κατακτήσεις: 2015, 2016, 2019.
Τη σεζόν 2002-2003 ο Π.Ο.Α. αναδείχθηκε πρωταθλητής στον 10ο Όμιλο της Δ΄ Εθνικής. Τη σεζόν 2012-2013 κατέκτησε ξανά το πρωτάθλημα και την άνοδο στη Γ΄ Εθνική.
Κατακτήσεις: 1962-63, 1965-66, 1970-71, 1973-74, 1984-85, 1987-88, 1994-95, 1996-97, 2014-15 και 2015-16.
Ο Π.Ο.Α. είναι πολυνίκης του Κυπέλλου ΕΠΣΗ με κατακτήσεις τις περιόδους 1974-75, 1977-78, 1983-84, 1985-86, 1986-87, 1990-91, 1996-97, 1997-98, 2000-01, 2002-03 και 2018-19.
